BANJALUKA
Početkom 16. stolječa Bosanac Sufi Mehmed-paša je uvakufio veliki dio svoga bogatstva u najstarijem banjalučkom naselju Gornjem Šeheru, kao što je ćuprija preko Vrbasa, Carevu džamiju na lijevoj obali Vrbasa, Sufi Mehmed-pašinu džamiju na desnoj obali Vrbasa, veliko javno kupatilo (hamam), šezdeset i devet dućana, veliki han, (karavan-saraj), tri mlina, čupriju itd…. tako je nastala kasaba Banjaluka.

Prvi bosanski beglerbeg Ferhat paša Sokolović 1580, je utemeljio onaj dio Banja Luke koji se naziva Donji Šeher i od kasabe napravio grad šeher Banjaluku. Preko dvije stotine objekata je izgradio Ferhad paša u ovom gradu.Iz njegove vakufname i drugih dokumenata znamo da je u Banjaluci podigao džamiju Ferhadiju , uz nju turbe za sebe, mekteb, šadrvan pred džamijom , medresu, hamam, vodovod, sahat kulu, karavan saraj, most na Vrbasu, most na Crkvini,oko dvije stotine dućana, javni toilet, mlinove na Vrbasu, te dvor za bosanskog begler bega. Njegov je bezistan sa oko stotinu dućana podignut od novca kojeg je zavještio poslije smrti. Ferhad paša izgradio i 1587 današnji Kastel. Sve u svemu u Ferhat paša je u Banjaluci izgradio 215 objekata. Banjaluka je u 16 stolječu bila centar obrazovanja i Ferhat-pašine pored imala je još četiri medrese.

Tokom zlatnog vremena Banjaluke tj u 16. stolječu i početkom 17. stolječa izgrađeno je oko 45 džamija od kojih su najpoznatije: Careva džamija, Gazanferija džamija, Džamija Hasana defterdara (Arnaudija), Ferhat pašina džamija (Ferhadija), Džamija Hadži-Mustaj paše Sokolovića, Sitarska džamija, Tabačka džamija, Kalenderija džamija,Kubad-agina džamija, Džafer-agina džamija, Osman-šahova džamija,Mahmud Ćelebijina džamija na Ilidži ,Musala (džamija Gornji Šeher), džamija Hadži Saliha (Stupnička džamija), Hadži Osmanbega džamija (Talih),Behram-begova džamija, Sofi Mehmed-pašina džamija, Hadži-Begzadova (Grabska džamija) sve iz 16. stolječa i Hadži Kurd džamija, Hadži-Pervizova džamija (Potočka), Mehdi-bega Imamovića džamija (Hisečka) iz ranog 17 stolječa.

U gradu sve do 19. stolječa uopće nije bilo pravoslavaca. O tome nam svjedoći i Rus A. Giljferding koji je sredinom 19. stolječa posjetio ovaj grad. On kaže: “Ranije u gradu nije bilo pravoslavaca. Ovamo su doselili nedavno u toku ovog stolječa”
. Prva crkva (Ćelija) u Banjaluci podignuta je 1862. godine dok su je gradu prema popisu iz 1851. godine još uvijek bilo je 38 džamija koje su dočekale nastanak Jugoslavije 1918 godine i koje su sve do jedne srušene u idućih 75 godina.

U staroj Jugoslaviji je srušeno 8 banjalučkih džamija:
Herica-1918.; Debagija (Tabacka)- 1919.; Kalenderija (Sinikova)-1923., Pašića-1924; Apardi-pašina-1928., Džaferagina-1928.; Kubad-agina-1930.; Šehova (Sijamija) -1930.

U socijalističkoj Jugoslaviji srušeno je 15 džamija:
Mahmud Čelebijina (Ilidžanska)- 1950. Hadzi Firuzova -1950, Mustafa-pašina -1955, Musalla -1957. Hunkarija ili Careva -1957. Daudija (Medreska)- 1959, Osman-šahova džamija-1959. Pedesetih godina dvadesetog vijeka porušene su i Hadzi Babina (Šarena), Simidija, Sitarska, Čarsijska (Suki Sagir), Mejdan, Daudija, Mustafa-pasina i Hadži-Babina džamija.

 

Prepisano iz knjige:Nesagoriva Bosna  u vjecitoj vatri.Autor nisam ja


     

Najnovije

Pretraga

Bošnjački kalendar

29. august 1189. - Izdanje povelje Kulina bana, najstariji državni dokument na bosanskom jeziku i također najstariji državni dokument kod svih južnoslavenskih zemalja.

26. oktobar 1377. - Tvrtko Kotromanić postaje prvi bosanski kralj. Krunisan je u Milama kod Visokog kao i svi ostali naši vladari.

25. novembar 1943. - Zasjedanje ZAVNOBiH i vraćanje državnosti Bosne. (Dan državnosti BiH)

09. januar 1992. - Dan kada je velikosrpska hunta ozvaničila početak genocidne agresije na Bosnu i Bošnjake.

01. mart 1992. - Proglašenje nezavisnosti Bosne od nametnute Jugoslavije. (Dan nezavisnosti BiH)

11. juli 1995. - Genocid u Srebrenici. Masovna, planski provedena ubistva zarobljenih bošnjačkih muškaraca i dječaka između 12 i 77 godina. Izvršile su ga „Vojska Republike Srpske“ pod komandom generala Ratka Mladića, kao i paravojna formacija „Škorpioni“, pod kontrolom Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije.